اين آمار و ارقام را جدي بگيريد
همشهري : تحقيقات نشان مي دهد الگوي مصرف انرژي در ايران با هيچ معيار و الگويي سازگاري ندارد و درجهان يك نمونه بي نظير است.
به طوري كه معاون برنامه ريزي وزير نفت اخيراً اعلا م كرده در سال هاي اخير ميزان مصرف انرژي در ايران به ۶/۵ برابر استاندارد جهاني رسيده است و تا حدود زيادي مي توان اين مشكل را نتيجه تخصيص بي رويه يارانه به اين بخش دانست كه به دليل درگيري هاي سياسي هيچ دولتي جرات نمي كند در راستاي اصلا ح آن گام بر دارد.
در ميان مصرف كنندگان انرژي، بخش خانگي و تجاري بيشترين سهم اتلا ف انرژي را به خود اختصاص داده اند كه بعد از اين دو بخش، صنعت حمل و نقل در مقام سوم هدر دهندگان انرژي قرار دارد.
بنابر آمار حدود ۹۷ درصد از رقم انرژي مصرفي كشور از سوخت هاي فسيلي و تنها ۳ درصد از انرژي كل كشور از منابع تجديد پذير تأمين مي شود.
در سال ۷۸ مبلغ ۸۲ هزار و ۵۴۰ ميليارد ريال يارانه به مصرف كنندگان انرژي در بخش هاي مختلف اقتصاد ايران پرداخت شده است. يارانه انرژي پرداخت شده در همين سال به بخش خانگي ۲۸ هزار و ۲۵۸ ميليارد ريال (۲/۳۴ درصد) بوده است كه در بخش حمل و نقل اين رقم به عدد ۲۶ هزار و ۴۵ ميليارد ريال (۶/۳۱ درصد) مي رسد. مجموع يارانه پرداختي به انرژي در سال ۷۵ حدود ۵/۱۵ توليد ناخالص داخلي، يعني ۲ برابر هزينه هاي عمراني دولت بوده است.
مصرف انرژي از ۷/۱۹۹ ميليون بشكه نفت خام در كشور در سال ۵۷ به ۲/۶۵۱ ميليون بشكه در سال ۷۷ رسيده يعني روزانه حدود ۸/۱ ميليون بشكه كه حاكي از ۳/۳ برابر شدن مصرف نهايي انرژي است.
براساس روند افزايش مصرف انرژي پيش بيني مي شود مصرف روزانه فرآورده هاي نفتي تا ۲۰ سال آينده به بيش از۱۴ ميليون بشكه در روز خواهد رسيد كه با توجه به اينكه اين نوع انرژي از نوع تجديد ناپذير است در آينده نه چندان دور ايران با چالش هاي سخت در تأمين انرژي مورد نياز روبه رو خواهد بود.
با درنظر گرفتن ميزان ظرفيت توليد نفت در كشور ميزان توليد نفت روزانه در بهترين وضعيت به ۴ ميليون بشكه خواهد رسيد. يعني كشور بايد براي تأمين فرآورده هاي نفتي مورد نياز ۱۰ ميليون بشكه وارد كند.
يكي از علل افزايش مصرف انرژي در كشور بي توجهي و سهل انگاري نسبت به مصرف انرژي است. به عنوان مثال در سال گذشته توليد خالص برق نيروگاههاي كشور ۱۱۰ ميليارد كيلو وات ساعت بوده كه حدود ۲۰ ميليارد كيلووات آن فقط براي روشنايي مصرف شده است.
ميزان سوخت مصرفي براي توليد اين ميزان برق مصرفي ۳۷ ميليون بشكه نفت خام است. در سال گذشته از نيروگاههاي كشور ۷۱ ميليون تن گازهاي آلا ينده وارد اتمسفر شده است كه از اين مقدار ۱۴/۳ ميليون تن حاصل توليد برق روشنايي بوده است.
بيش از ۹۵ درصد برق مصرفي در لا مپ هاي رشته اي به گرما تبديل مي شود و فقط ۵ درصد آن به روشنايي تبديل مي شود در صورتي كه مي توان با بهره مندي از لا مپ فلورسنت ۷۰ تا ۷۵ درصد در مصرف انرژي صرفه جويي كرد كه اگر مقدار صرفه جويي را ۵۰ درصد در نظر بگيريم هر سال ۱۰ ميليارد كيلووات ساعت در مصرف برق صرفه جويي خواهد شد.
حدود ۸ درصد از مصرف برق كشور و ۲۸درصد از كل مصرف انرژي در بخش خانگي متعلق به يخچال و فريزرها است. در حال حاضر بيش از ۱۵ ميليون يخچال و فريزر در كشور وجود دارد كه سالا نه حدود يك ميليون و ۵۰۰ هزار دستگاه به اين رقم اضافه مي شود. در حالي كه مي توان تنها با نصب برچسب انرژي حاكي از كم مصرف بودن بر روي هر يك از يخچال و فريزرها سالا نه ۹۰ كيلووات براي هر دستگاه صرفه جويي كرد.
سالا نه نزديك به ۲۵ درصد سوخت كشور يعني ۳۰ ميليارد ليتر سوخت در بخش حمل و نقل مورد استفاده قرار مي گيرد. حمل و نقل به۳ گروه زميني ، هوايي و دريايي تقسيم مي شود كه حمل و نقل زميني با دو بخش جاده و ريل بيش از ۹۰ درصد ارزش افزوده بخش حمل و نقل را به خود اختصاص داده است. براساس گزارش بانك جهاني ميزان مصرف انرژي در بخش حمل و نقل ريلي به ازاي هر يك هزار تن بار ناخالص بالغ بر ۷/۶ ليتر و براي حمل و نقل جاده اي شاخص مذكور برابر با ۳۳ ليتر است. لذا با مبنا قراردادن رقم فوق و اعمال ضريب نسبت بار خالص به ناخالص در حمل و نقل ريلي وجاده اي صرفه جويي مصرف سوخت در ازاي حمل يك ميليون تن كيلومتر بار خالص معادل ۳۲ هزار و۵۰۰ ليتر است. به عبارت ديگر چنانچه مصرف سوخت قطار ۱۰ برابر نسبت به مصرف سوخت كاميون افزايش يابد بار حمل شده توسط قطار ۵۰ برابر افزايش خواهد يافت.
در بحث خودروهاي سواري نيز متوسط مصرف بنزين در جهان ۴/۵ ليتر است. در حالي كه اين رقم در كشور ما ۱۵ ليتر است. به عبارتي مي توان گفت با خروج هر خودروي فرسوده سالا نه يك هزار دلا ر در مصرف سوخت صرفه جويي خواهد شد. اين در حالي است كه با گذشت ۲ سال از تخصيص بودجه ۳۵ ميليارد توماني براي از رده خارج كردن خودروهاي فرسوده تاكنون هيچ اقدامي در اين زمينه انجام نشده است.
